Epistaksis, burun kanaması için kullanılan tıbbi terimdir. Burun kanaması, yani burnunuzun içini kaplayan dokudan kan kaybı, bir veya her iki burun deliğinde meydana gelebilir. Genellikle, yalnızca bir burun deliğini etkiler.
Burnunuzda birçok küçük kan damarı bulunur . Bu damarlar soluduğunuz havayı ısıtmaya ve nemlendirmeye yardımcı olur. Ancak burnunuzun iç yüzeyine yakın dururlar. Hava burnunuzdan geçtiğinde kan damarlarınızı kurutabilir ve tahriş edebilir. Bu da onları yaralamayı veya kırılmayı çok kolaylaştırır ve burun kanamasına neden olur.
10 kişiden yaklaşık 6'sı hayatlarının bir noktasında en az bir kez burun kanaması geçirir. Burun kanamalarının çoğu önemsizdir ve evde bakımla geçer. Ancak kanama şiddetliyse veya başka semptomlarınız varsa (kusma veya nefes alma zorluğu gibi), acil servise gitmelisiniz.
Burun Kanaması Çeşitleri
Burun kanamalarının iki ana türü vardır. Sağlık hizmeti sağlayıcıları bunları kanamanın yerine göre tanımlar.
Ön Burun Kanaması
Ön burun kanaması, burnunuzun ön tarafında, burnunuzun iki tarafını ayıran duvarın (septum) alt kısmında başlar. Burnunuzun bu ön bölgesindeki kılcal damarlar ve küçük kan damarları hassastır ve kolayca kırılabilir ve kanayabilir. Bu, en yaygın epistaksis türüdür ve genellikle ciddi değildir. Bu burun kanamalarını genellikle evde tedavi edebilirsiniz.
Posterior Burun Kanaması
Posterior burun kanaması burnunuzun derinlerinde meydana gelir. Bu tür kanama, boğazınıza yakın burnunuzun arka kısmındaki daha büyük kan damarlarında meydana gelir. Bu, boğazınızın arkasından aşağı akabilen ağır kanamaya neden olabilir. Bu tür burun kanaması için hemen tıbbi yardıma ihtiyacınız olabilir.
Belirtiler ve Nedenler
Burun Kanamasının Belirtileri Nelerdir?
Genellikle, burnunuzdan kan gelmesi dışında herhangi bir semptomunuz olmaz. Eğer arka burun kanamanız varsa, biraz kan boğazınızın arkasından midenize doğru akabilir. Bu, boğazınızın arkasında kötü bir tada neden olabilir ve mide bulantısı hissetmenize neden olabilir.
Bir Burun Deliğinde Kanamaya Ne Sebep Olur?
Çoğu burun kanaması yalnızca bir burun deliğini etkiler, ancak aynı anda her ikisini de etkileyebilir. Epistaksisin birçok nedeni vardır. Neyse ki çoğu ciddi değildir.
Burun kanamalarının en yaygın nedeni kuru havadır. Hava genellikle şu durumlarda daha kurudur:
-
Sıcak, düşük nemli iklimler
-
Yüksek rakımlı alanlar
-
Isıtmalı iç mekanlar
Kuru hava burun zarınızın (burnunuzun içindeki hassas doku) kurumasına ve kabuklanmasına veya çatlamasına neden olur. Ovulduğunda veya koparıldığında veya burnunuzu sümkürdüğünüzde kanama olasılığı daha yüksektir.
Aşağıdaki durumlarda da burun kanaması yaşayabilirsiniz:
Burun kanamasının daha az yaygın nedenleri arasında şunlar yer alır:
Uyurken Burun Kanaması Neden Olur?
Uyku sırasında burun kanamalarının nedenleri, gündüz meydana gelme nedenleriyle aynıdır. Kuru hava, alerjiler ve üst solunum yolu enfeksiyonları burnunuzu kaplayan hassas burun zarına zarar verir. Başınızı yana doğru yatırmak da burun boşluğunuza doğrudan baskı uygulayabilir ve gece epistaksis oluşturabilir.
Risk Faktörleri
Herkes burun kanaması geçirebilir. Çoğu insan hayatı boyunca en az bir vaka geçirir. Ancak bazı insanların burun kanaması geçirme olasılığı daha yüksektir. Bunlara şunlar dahildir:
-
2-10 yaş arası çocuklar . Kuru hava, soğuk algınlığı, alerjiler ve parmakların ve nesnelerin buruna sokulması çocuklarda burun kanamasına daha yatkın hale getirir.
-
45 ila 80 yaş arasındaki yetişkinler . 50 yaşına yaklaştığınızda kanın pıhtılaşması daha uzun sürebilir. Bu yaşlarda ayrıca yüksek tansiyon , ateroskleroz (atardamar duvarlarının sertleşmesi) veya kanama bozukluğu yaşama olasılığınız daha yüksektir .
-
Hamile olanlar . Hamile olduğunuzda burnunuzdaki kan damarları genişler ve bu durum burnunuzun iç yüzeyindeki hassas kan damarlarına daha fazla baskı yapar.
-
Kan inceltici ilaçlar kullanan kişiler . Bu ilaçlar arasında aspirin ve varfarin bulunur .
-
Kan pıhtılaşma bozukluğu olan kişiler . Bunlara hemofili ve von Willebrand hastalığı dahildir.
-
Tanı ve Testler
Burun Kanamasından Ne Zaman Endişelenmeliyim?
Burnunuzdan kan geldiğini görmek endişe verici olsa da, çoğu burun kanaması ciddi değildir. Genellikle bunları evde yönetebilirsiniz. Ancak aşağıdaki durumlarda bir sağlık uzmanını aramalısınız:
-
Sık sık burun kanaması geçiriyorsunuz
-
Kansızlık belirtileri gösteriyorsanız (zayıflık, baygınlık, yorgunluk, üşüme veya nefes darlığı hissi veya soluk cilt)
-
Yeni bir ilaca başladığınız sıralarda burnunuz kanıyorsa
-
Burun kanamaları yaşıyorsanız ve vücudunuzun her yerinde alışılmadık morluklar fark ediyorsanız - bu kombinasyon kan pıhtılaşma bozukluğu (hemofili veya von Willebrand hastalığı), lösemi veya burun tümörü gibi daha ciddi bir rahatsızlığın belirtisi olabilir.
-
Çocuğunuz 2 yaşından küçükse ve burun kanaması varsa çocuk doktorunuzu arayın. Çocuğunuzun yaşı ne olursa olsun, bir sonraki muayenesinde burun kanamalarından bahsetmeniz iyi bir fikirdir .
Doktorlar Bu Durumu Nasıl Teşhis Ediyor?
Doktorunuz burun kanamanızla ilgili olarak size şu soruları soracaktır:
-
Burun kanamanızın süresi (dakika cinsinden)
-
Çıkan kanın yaklaşık miktarı
-
Bunları ne sıklıkla alıyorsunuz?
-
Kanama bir veya her iki burun deliğini kapsıyorsa
Ayrıca şunları da soruyorlar:
-
Aspirin gibi reçetesiz satılan (OTC) kan sulandırıcı ilaçlar ve soğuk algınlığı ve alerji ilaçları da dahil olmak üzere ilaçlar
-
Kan bozuklukları geçmişi de dahil olmak üzere biyolojik aile geçmişiniz
-
Alkol ve/veya uyuşturucuyu burnunuza çekerek kullandığınız herhangi bir eğlence amaçlı uyuşturucunun kullanımı
Daha sonra, KBB doktorunuz kanamanın kaynağını ve buna neyin sebep olmuş olabileceğini belirlemek için burnunuzu inceler. Burun deliğinizi açık tutmak için küçük bir spekulum kullanırlar ve burun kanallarınızın içini görmek için çeşitli ışık kaynakları veya bir endoskop (ışıklı kapsam) kullanırlar.
KBB uzmanınız, burnunuzun iç yüzeyini uyuşturmak (anestezi yapmak) ve kan damarlarını daraltmak için topikal ilaçlar kullanabilir. KBB uzmanınız, burnunuzun içinden pıhtıları ve kabukları temizleyebilir. Bu hoş olmayabilir ancak ağrılı değildir.
Bazen kanama bozuklukları, kan damarı anormallikleri veya burun tümörlerini kontrol etmek için röntgen , BT taraması veya kan testleri isteyebilirler .
Yönetim ve Tedavi
Epistaksisin Tedavileri Nelerdir?
Burun kanaması tedavisi kanamanın nedenine bağlıdır. KBB uzmanınız sizin durumunuzda neyin gerekli olduğunu açıklayacaktır. Epistaksis tedavisi şunları içerebilir:
-
Burun tamponu . Doktorunuz, kanamanın olduğu bölgede basınç oluşturmak için burnunuza gazlı bez, özel burun süngerleri veya köpük veya şişirilebilir bir lateks balon yerleştirir. Uzmanınız, çıkarmadan önce malzemeyi 24 ila 48 saat yerinde bırakmak isteyebilir.
-
Koterizasyon . Bu prosedür, kanayan kan damarını kapatmak için kimyasal bir madde (gümüş nitrat) veya ısı enerjisi ( elektrokoter ) uygulamayı içerir. Uzmanınız, burnunuzun içini uyuşturmak için önce burun deliğinize lokal anestezik sıkar.
-
İlaç ayarlamaları/yeni reçeteler . Aldığınız kan sulandırıcı ilaçların miktarını azaltmak veya bunları bırakmak faydalı olabilir. Ek olarak, kan basıncını yönetmek için ilaçlar gerekebilir. Uzmanınız, kanın pıhtılaşmasına yardımcı olan bir ilaç olan traneksamik asit reçete edebilir.
-
Yabancı cisim çıkarılması . Burun kanamasının nedeni yabancı bir cisim ise, doktorunuz bunu çıkaracaktır.
-
Ameliyat . Ameliyat, kırık bir burnu onarabilir veya deviasyonlu bir septumu düzeltebilir ( septoplasti ).
-
Ligasyon . Bu prosedürde, doktorunuz kanamayı durdurmak için suçlu kan damarını bağlar.